قسمت اول
مقدمه
یكی از اهداف برنامههای توسعهكشور، افزایش تولیداتكشاورزی كشور تا حد 120 میلیونتن در سال میباشد. در مقطع فعلیبا توجه به خشكسالیهای پیدرپی، آهكیبودنخاكهایزراعی كشور و بیكربناته بودن آبهای آبیاری، نظر كارشناسان براین است كهدستیابی به هدففوق از طریق مصرف بهینه كود و تغییر نگرش در تغذیه گیاهیامكانپذیر میباشد. علمتغذیهگیاهی را میتوان ارتباط عواملتغذیهای مؤثر در رشد، تركیب و تولیداتگیاهیدانستكهدر راستای تغذیه سالمبرای انسان و حیوان با كمكفرایندهایمتعدد هماهنگبه كار گرفته میشوند. به عبارت دیگر هدف تغذیه گیاهی دستیابی به محصولات سالمتوأم با عملكرد بالا به همراه هزینههای قابل توجیه اقتصادی با مقادیر بالایتركیباتبا ارزش(پروتئین، چربی، كربوهیدراتها، ویتامینها و مواد معدنی) میباشد، بدون آنكه هیچگونه اثر مخرب بر رویمحیط زیست داشته باشد. طبق آمارهای اعلام شده از طرف وزارت جهاد كشاورزی در سال 1380، از مجموع 34/12 میلیون هكتار از اراضی كشت شدة كشور، در حدود 07/2 میلیون هكتار زیر كشت محصولات دائمیقرار دارد كه از این مقدار حدود 96/1 میلیون هكتار سهم درختان میوه (باغهای میوة كشور) میباشد و بقیه متعلق به درختان صنعتی (درختان غیر مثمر) است.
اهمیت عناصر غذایی برای رشد درختان میوه
درختان میوه مانند سایر موجودات زنده برای رشد و ادامة حیات نیاز به مواد غذایی دارند. درختان باید غذای مورد نیاز خود را بسازند و برای این منظور از عناصر شیمیایی موجود در طبیعت استفاده مینمایند، در علم تغذیة گیاه این عناصر به عنوان عناصر غذایی شناخته میشوند. عناصر غذایی بصورت تركیبات گوناگون در طبیعت و در محیط زیست گیاهان (هوا و خاك) وجود دارند و گیاهان بوسیله برگها و ریشههای خود تركیبات قابل جذب این عناصر را دریافت میكنند.
گیاهان مانند كارخانههای بسیار مدرن با جذب عناصر غذایی از محیط و طی فرآیندهای بیوشیمیایی، آنها را به تركیبات مختلف تبدیل میكنند كه برای رشد و نمو و باردهی مورد استفاده قرار میگیرند. این تركیبات برای ساخت پروتئین و رشد رویشی همچنین ساخت تركیبات شیمیایی و هورمونها به منظور اجرای فعالیتهای متابولیسمیگیاهی و …. استفاده میشوند. بنابراین چنانچه این عناصر به اندازة مورد نیاز درختان در اختیار آنها نباشد اختلالاتی در این چرخة طبیعی بوجود میآید. این اختلالات باعث كاهش رشد رویشی و متعاقب آن كاهش باردهی محصول میشود. امروزه از كودها به عنوان ابزاری برایجلوگیری از این اختلالات و رسیدن به حداكثر تولید در واحد سطح استفاده میشود. اما این كودها باید بتوانند علاوه بر افزایش تولید، كیفیتمحصولات كشاورزیرا نیز ارتقا دادهضمنآلودهنكردنمحیط زیست به خصوص آبهای زیرزمینی، تجمع آلایندهها نظیر نیترات در اندامهای مصرفیمحصولات را به حداقل مقدار ممكن تنزل دهند. درختان میوه معمولاً برای مدت 15 الی 50 سال در محل باغ رشدو نمو و تولید محصول میكنند، بنابر این سیستم ریشهای وسیعی داشته و میتوانند عناصر را از خاك جذب نمایند. مقداری از این عناصر در پایان فصل رویش مجدداً به خاك بر میگردد و مقداری دیگر به همراه برداشت میوه از خاك خارج شده و دیگر به خاك باز نمیگردد به همین علت باید هر ساله نسبت به تأمین به موقع عناصر در خاك اقدام شود تا در دراز مدت از ضعیف شدن خاك جلوگیری شود. در تغذیه درختان میوه نه تنها توجه به تغذیه كل درخت لازم است بلكه باید به تغذیة اندامهای ذیربط نیز توجه نمود. بطور مثال برای طولانیتر شدن مدت انبارداری، میوه درخت باید دارای مواد غذایی خاصی باشد.
جذب مواد از محیط یكی از اساسیترین فعالیتهای سلولهای گیاهی است كه بهمنظور رشد و تأمین انرژی صورت میگیرد. جذب مواد غذایی از محیط ریشه به دو صورت «جذب فعال» و «جذب غیرفعال» انجام میشود. «جذب فعال» به فعالیت گیاه وابسته بوده و در صورت كاهش و یا افزایش آن كند و یا تند میشود و «جذب غیر فعال» نیز تحت تأثیر عوامل فیزیكوشیمیایی میباشد و عوامل محیطی و شرایط جانبی در آن تأثیر دارند.
+ نوشته شده توسط مهندس انور ایزدی در سه شنبه ششم اسفند 1387 و ساعت
13:4 |
